Rolluik- en zonneweringsturingen
Omschrijving
Rolluik- en zonnewering sturingen zijn de elektrische variant van de manueel te bedienen versies. Rolluiken bieden een bescherming tegen inbraak en allerlei weersinvloeden, terwijl zonneweringen enkel beschermen tegen te fel zonlicht.
Bij de zonneweringen kunnen we een onderscheid maken tussen de zonnescreens en de zonneweringen. De zonnescreens worden vertikaal gemonteerd op de buitenkant van het raam. Ze glijden evenwijdig met het raam naar beneden. De zonneweringen daarentegen worden (licht schuin) horizontaal uitgeschoven.
Eigenschappen
Beide systemen kunnen stand-alone worden geplaatst. Dat betekent dat men ieder rolluik of zonnewering enkel apart kan bedienen. Voor ieder rolluik of zonnewering is dan een apart bedieningselement (speciale schakelaar of afstandsbediening) voorzien.
Men kan echter ook gebruik maken van automatische systemen. Deze meten door middel van sensoren of het licht of donker is buiten, of er veel zonlicht is, of er wind is en of het regent. Afhankelijk van deze metingen worden de rolluiken of de zonnewering automatisch bediend door de sturingen. In de meeste gevallen kan men ook de tijd inbrengen als variabele. Naast deze automatische sturingen kan men uiteraard ook aparte bedieningen uitvoeren en groepsbedieningen uitvoeren. Met één druk op een knop kan men meteen alle rolluiken sluiten of openen.
Er bestaan ook rolluikmotoren die via draadloze, radiofrequente schakelaars of afstandsbedieningen aangestuurd kunnen worden. (Bron foto: Becker)
Toepassingsvoorwaarden
Voor rolluiken zal de nodige plaats in de muur moeten voorzien worden om ze te kunnen onderbrengen. Voor renovatietoepassingen bestaan er echter ook opbouwmodellen. Bij horizontale zonneweringen zal het bevestigingspunt stevig genoeg moeten zijn om het gewicht van de uitgeschoven zonnewering (inclusief winddruk) te kunnen dragen.
Integratie
De integratie van rolluiken en zonneweringen met een domoticasysteem levert nog meer mogelijkheden op. Zo kan het systeem in de winterperiode (op zonnige dagen) de zonnewering verhinderen uit te schuiven zodat de zonnewarmte kan worden benut voor de opwarming van de binnenruimten (energiebesparing). Ook met rolluiken zijn er allerlei bijkomende mogelijkheden, gaande van rolluiken die mee worden opgenomen in een lokale sfeer (bijvoorbeeld TV kijken) of rolluiken die bediend worden op het moment van een inbraakalarm.
Wetgeving
Voor elke elektrische installatie geldt de wetgeving die is opgenomen in het AREI (Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties).
Onderhoud
Voor rolluiken en zonnescreens dient men af en toe de geleiders waarin deze systemen zich op- en neer bewegen te smeren met een vloeibare olie uit een spuitbus.
Regels van goed vakmanschap
Aangezien het hier telkens gaat om motoren die in twee richtingen kunnen draaien, mag men ze nooit parallel schakelen zoals men zou doen met verlichtingsarmaturen. Indien men dat toch zou doen voor twee of meerdere motoren dan verkrijgt men het zogenaamde “jojo” effect. Wanneer het eerste rolluik beneden is en het tweede nog net niet, dan zal dat laatste terug naar boven gestuurd worden. Indien men toch meerdere rolluiken “parallel” wenst te schakelen, moet men gebruik maken van een scheidingsrelais. Tegenwoordig bestaan er ook motoren die niet zijn uitgevoerd met mechanische eindeloopschakelaars, maar met een elektronische versie daarvan. Bij deze motoren komt het “jojo” effect niet voor bij parallelschakeling. Dergelijke motoren zijn echter duurder.
Bij nieuwbouw is het verstandig om vanaf elke motor een aparte kabel of bedrading te voorzien naar het verdeelbord. Zo kan men ten allen tijde verschillende keuzes maken van wat men met de rolluiken wenst te doen. Tevens moet men niet meer in de “rolluikbak” veranderingen aanbrengen op het moment dat deze reeds geschilderd of behangen is.
Voorbeeld van twee motoren met scheidingsrelais.
(Bron illustratie: E&D Systems)
Meer informatie
Cursus domotica (1 dag): inschrijven via de website van Vormelek (www.vormelek.be).
eBook domotica hoofdstuk 4 onderdeel installatietechnieken (Engelstalig maar in Vlaanderen gemaakt): http://www.leonardo-energy.org/620-connection-tube-motors
Fabrikanten van specifieke sturingen voor rolluikmotoren, zonnescreens en zonneweringen: opzoeken via een zoekmachine op internet.
