Domotica
Omschrijving en definitie
Het woord domotica wordt vaak te pas en te onpas gebruikt. Het is een containerwoord. Zolang we (bouwheer, architect, installateur) geen concrete invulling geven aan dit woord is de kans groot dat we naast elkaar praten en elk een andere invulling geven aan dit woord.
Onderstaande definitie wordt reeds vele jaren gebruikt in de cursussen domotica van Vormelek en binnen het VEI (Vlaams Elektro Innovatiecentrum).
“Domotica is het geïntegreerd systeem dat alle elektrische toestellen in de woning bedient en beheert, met als doel een verhoging te bekomen van het comfort, de flexibiliteit, de communicatie, de veiligheid en het rationeel energiegebruik.”
Een domoticasysteem zorgt voor de integratie van de verschillende stand-alone subsystemen in de woning zonder afbreuk te doen aan de intelligentie van deze subsystemen: verlichting, rolluiken, verwarming, poorten, parlofonie / videofonie, brand- en inbraakbeveiliging, … Een domoticasysteem is dus geen alarmsysteem of geen verwarmingssysteem, maar zal er wel meer communiceren.
Eigenschappen
Een domoticasysteem is centraal, decentraal of half-centraal opgebouwd. Het gaat hier om de plaats van de intelligentie van het systeem en niet over de plaatsing van de componenten. Centrale systemen werken steeds met een centrale of mastermodule. De intelligentie van het systeem is hier in opgenomen. Bij decentrale systemen wordt niet gewerkt met een centrale. De intelligentie is opgeslagen in iedere component. Bij half-centrale systemen wordt gewerkt met meerdere kleine centrale eenheden.
Verder bestaat een domoticasysteem uit sensoren en actoren. De sensoren (drukknoppen, toetspanelen, bewegingsmelders, temperatuursensoren, …) geven signalen door aan het systeem. De actoren (relaisuitgangen, dimmeruitgangen, rolluikmodules, …) reageren op deze signalen en sturen de verbruikers aan (lampen, rolluiken, de verwarming, …). Tenslotte spreekt men ook over interfaces. Deze zorgen voor de communicatie tussen het domoticasysteem en bijvoorbeeld een audiosysteem, een PC, een GSM, …
Toepassingsvoorwaarden
Behalve het installeren van domoticamateriaal zullen er ook domoticafuncties geprogrammeerd moeten worden. Deze functies dienen steeds een gevolg te zijn van een behoeftedetectie bij de klant. Enkel op deze manier zal de werking van een domoticasysteem voldoen aan de wensen van de klant.
Integratie
Afhankelijk van het gebruikte domoticasysteem zal minder of meer integratie mogelijk zijn. De meeste systemen hebben oplossingen voor verlichting, rolluiken, zonnewering en verwarming. Bepaalde systemen hebben nog meer mogelijkheden naar parlofonie en videofonie, multi-room en multi-source audiosystemen, airco, telefoon en GSM, PC, TV, … De keuze voor een bepaald domoticasysteem dient dus afhankelijk te zijn van de uitslag van het behoefteonderzoek.
Wetgeving
Voor elke elektrische installatie (ook voor domoticasystemen) geldt de wetgeving die is opgenomen in het AREI (Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties). Hierin wordt echter met geen woord gerept over domotica.
Bij een domotica-installatie dient, net zoals bij een klassieke installatie, een keuring uitgevoerd te worden. Op dat moment dient door de installateur een situatieplan en een ééndraadschema voorgelegd te worden. Momenteel bestaan er echter geen officiële symbolen voor domoticacomponenten. In de cursus domotica van Vormelek wordt er echter een volledig hoofdstuk rond het opstellen en het gebruiken van een domoticadossier behandeld. Hierin worden enkele nieuwe symbolen voorgesteld om te gebruiken bij een domotica-installatie.
Onderhoud
In principe is er geen onderhoud nodig. Een domoticasysteem bestaat immers hoofdzakelijk uit elektronische componenten. Aangezien een domoticasysteem echter een grote flexibiliteit heeft, is het steeds mogelijk dat de klant kort of langer na de oplevering een aanpassing vraagt van de functies, of een herprogrammering vraagt.
Regels van goed vakmanschap
De installateur dient zich te houden aan de installatievoorschriften zoals ze door de fabrikant / invoerder worden opgegeven. Dat betekent ondermeer dat men de voorgeschreven kabels dient te gebruiken, de maximale lengte van de BUS kabels niet overschrijdt, bepaalde toestellen voorziet van een aarding, de afscherming van de kabel al dan niet moet aarden, …
Aangezien er heel wat gevoelige elektronische componenten zijn verwerkt in het domoticasysteem, is het aan te raden overspanningsbeveiliging te voorzien tegen indirecte blikseminslag en spanningspieken op het lichtnet.
Meer informatie
Cursus domotica (1 dag): inschrijven via de website van Vormelek (www.vormelek.be).
eBook domotica (Engelstalig maar in Vlaanderen gemaakt):
(http://www.leonardo-energy.org/ecourse-integrated-home-systems)
Kwaliteitslabel Domotica voor installatiebedrijven: website van het VEI (www.vei.be).
Domoticafabrikanten: opzoeken via een zoekmachine op internet. Op de website van het VEI (www.vei.be) staan ook de links naar de fabrikanten / invoerders die deelnemen aan het Kwaliteitslabel Domotica.
Technische fiche
 |
